Αρχαιολογικό Μουσείο Πάφου
Αρχαιολογικό Μουσείο Πάφου Archaeological Museum of Paphos Археологический музей Пафоса 考古博物馆 帕福斯 Museo Arqueológico de Pafos מוזיאון ארכאולוגי פאפו المتحف الأثري في بافوس
Αρχαιολογικό Μουσείο Πάφου
Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Επαρχίας Πάφου αποτελεί σημαντικό κέντρο μελέτης της ιστορίας και του πολιτισμού της δυτικής Κύπρου. Ιδρύθηκε λίγο μετά την ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας και άνοιξε τις πύλες του για πρώτη φορά το 1964. Στόχος του ήταν να στεγάσει και να αναδείξει τα πλούσια ευρήματα της επαρχίας και να προσφέρει εκπαιδευτικές εμπειρίες στους επισκέπτες.
Οι υπεύθυνοι του μουσείου σχεδίασαν τις πρώτες αίθουσες με τρόπο που διευκολύνει την παρουσίαση των αρχαιολογικών συλλογών. Από τότε, οι αρχαιολόγοι και οι μουσειολόγοι έχουν επεκτείνει και ανακαινίσει το χώρο αρκετές φορές. Το 2020 ολοκλήρωσαν την πιο πρόσφατη αναβάθμιση, η οποία εισήγαγε σύγχρονες μουσειολογικές μεθόδους, βελτίωσε την οργάνωση των εκθεμάτων και ενίσχυσε την αλληλεπίδραση με το κοινό.
Οι εκθέσεις συνδέουν τα ευρήματα με συγκεκριμένες χρονολογικές περιόδους και κοινωνικά συμφραζόμενα. Με τον τρόπο αυτό, το μουσείο καταφέρνει να δείξει στους επισκέπτες πώς οι πρώτες κοινότητες στην περιοχή εξελίχθηκαν σε ακμαίες κοινωνίες, οι οποίες επηρέασαν την οικονομική και πολιτιστική ζωή της Κύπρου. Η νέα οργάνωση των αιθουσών τονίζει την χρονολογική συνέχεια, επιτρέποντας στον επισκέπτη να παρατηρεί την πρόοδο της τεχνολογίας, τις αλλαγές στην κοινωνική δομή και την ανάπτυξη του εμπορίου και της τέχνης.
Παράλληλα, το μουσείο παρέχει πληροφορίες για τις διαφορετικές εποχές, προβάλλοντας τα χαρακτηριστικά των πρώτων οικισμών, τις τεχνολογίες κατασκευής εργαλείων και τα έργα λαϊκής τέχνης που δημιούργησαν οι κάτοικοι. Αυτή η προσέγγιση ενισχύει την κατανόηση της ιστορικής συνέχειας και αναδεικνύει την πολιτιστική σημασία της Πάφου από τους πρώτους προϊστορικούς χρόνους μέχρι τη ρωμαϊκή περίοδο.
Το μουσείο ξεκινά την περιήγηση με ευρήματα από την Επιπαλαιολιθική και τη Νεολιθική εποχή. Οι επισκέπτες βλέπουν εργαλεία, λίθινα αντικείμενα και τα πηγάδια της Κισόνεργας, τα οποία αποτελούν μερικά από τα αρχαιότερα στον κόσμο. Αυτά τα ευρήματα δείχνουν την καθημερινή ζωή των κυνηγών και των γεωργών στην πρώιμη εποχή.
Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ότι οι κοινότητες αυτές είχαν αρχίσει να οργανώνουν την οικονομία τους και να κατασκευάζουν μόνιμες κατοικίες. Η Χαλκολιθική περίοδος παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στα εκθέματα περιλαμβάνονται ειδώλια σταυρόσχημα από πικρόλιθο, κεραμικά σκεύη και πρώτα αντικείμενα από κράμα χαλκού.
Αυτά αποκαλύπτουν την τεχνολογική πρόοδο και τις κοινωνικές δομές της εποχής. Η παρουσίαση εστιάζει στους οικισμούς της Λέμπας, της Κισόνεργας και του Σουσκιού. Οι επισκέπτες παρατηρούν τα εργαστήρια κατασκευής ειδωλίων και τη διάταξη των κατοικιών που μαρτυρούν κοινωνική ιεραρχία.
Η Εποχή του Χαλκού δείχνει την ίδρυση σημαντικών οικισμών, όπως η Παλαίπαφος στα Κούκλια. Το μουσείο εκθέτει αντικείμενα που αναδεικνύουν το εμπόριο χαλκού και τη λατρεία της Αφροδίτης. Οι επισκέπτες βλέπουν κεραμικά, εργαλεία και αναθήματα που αντικατοπτρίζουν τη ζωή και τη θρησκευτική πρακτική.
Κατά την Εποχή του Σιδήρου, οι κυπριακές πόλεις οργανώθηκαν σε βασίλεια. Το μουσείο προβάλλει επιγραφές, αγάλματα και κεραμική που καταγράφουν τη θρησκευτική και κοινωνική δραστηριότητα. Η χρήση της κυπρο-συλλαβικής γραφής αναδεικνύει την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής εκείνη την περίοδο.
Η ίδρυση της Νέας Πάφου τον 4ο αιώνα π.Χ. σηματοδοτεί την Ελληνιστική εποχή.
Η πόλη έγινε διοικητικό και εμπορικό κέντρο με πολυάριθμες εμπορικές συναλλαγές. Το μουσείο εκθέτει νομίσματα, αμφορείς και πολυτελή αντικείμενα που καταγράφουν το εύρος των εμπορικών σχέσεων της πόλης.
Κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, οι κάτοικοι ανέπτυξαν τεχνολογία, τέχνη και ιατρική. Το μουσείο παρουσιάζει γλυπτά της Αφροδίτης, τοιχογραφίες από πολυτελείς οικίες, κοσμήματα, γυάλινα σκεύη και ιατρικά εργαλεία. Αυτά τα εκθέματα δείχνουν την κοινωνική οργάνωση και τον πλούτο της εποχής.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η μεγάλη επιγραφή του 2ου αιώνα μ.Χ., αφιερωμένη στους αυτοκράτορες Αντωνίνο Πίο και Μάρκο Αυρήλιο. Η επιγραφή μαρτυρεί την ανακατασκευή του θεάτρου της Πάφου, του αρχαιότερου στη Κύπρο.
Η έκθεση παρέχει στους επισκέπτες πλήρη εικόνα της ιστορικής διαδρομής της Πάφου, από τις πρώτες κοινότητες έως την ακμή της Νέας Πάφου. Οι μουσειολόγοι έχουν σχεδιάσει τις αίθουσες ώστε να δίνουν συνολική αντίληψη της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής εξέλιξης. Ο επισκέπτης βλέπει πώς οι πρώτες κοινότητες μεταμορφώθηκαν σε ακμαίες πόλεις και πώς η Πάφος έγινε μητρόπολη των κυπριακών πόλεων. Με τον πλούτο των εκθεμάτων και τη σύγχρονη οργάνωση, το μουσείο προσφέρει μοναδική εκπαιδευτική εμπειρία και αποτελεί σημαντικό πολιτιστικό προορισμό.