Εθνογραφικό Μουσείο Γεροσκήπου
Στην καρδιά της Γεροσκήπου, προαστίου της Πάφου που συνδέεται ιστορικά με τη λατρεία της Αφροδίτης, βρίσκεται το Τοπικό Εθνογραφικό Μουσείο. Το μουσείο εγκαινιάστηκε το 1978 και στεγάζεται σε ένα αρχοντικό του 18ου αιώνα, γνωστό στην περιοχή ως «Σπίτι του Χατζησμίθ». Το κτίσμα έχει χαρακτηριστεί αρχαίο μνημείο λόγω της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής του και της ιστορικής του σημασίας, καθώς αποτέλεσε κατοικία του Ανδρέα Ζιμπουλάκη, προξένου της Μεγάλης Βρετανίας στη δυτική Κύπρο. Ο Ζιμπουλάκης υπήρξε εύπορη και καλλιεργημένη προσωπικότητα της εποχής, ενώ το σπίτι του φιλοξένησε συχνά σημαντικές προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων και τον Βρετανό ναύαρχο Sir Sydney Smith, γεγονός που χάρισε στο κτήριο την προσωνυμία «Σπίτι του Smith».
Η συλλογή του μουσείου συγκεντρώνει τεκμήρια από ολόκληρη την Κύπρο και επικεντρώνεται στην παραδοσιακή ζωή του νησιού κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα. Μέσα από τα εκθέματα ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει αντικείμενα καθημερινής χρήσης, αγροτικά εργαλεία, υφαντά, ενδυμασίες, αλλά και δείγματα λαϊκής τέχνης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ενότητες που σχετίζονται με την αγροτική παραγωγή και τις οικιακές βιοτεχνίες, όπως η κεραμική, η υφαντουργία, η κατασκευή σχοινιού και μαντηλιών, αλλά και η παραγωγή μεταξιού – ένας κλάδος που υπήρξε ιδιαίτερα ανθηρός στην Κύπρο μέχρι και τις αρχές του περασμένου αιώνα.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το ίδιο το κτήριο, με την πέτρινη αρχιτεκτονική και τη διάταξη των χώρων του, λειτουργεί ως έκθεμα που μεταφέρει τον επισκέπτη στην ατμόσφαιρα ενός παραδοσιακού κυπριακού αρχοντικού. Το μουσείο δεν περιορίζεται μόνο στη μουσειακή παρουσίαση, αλλά προσφέρει και μια ζωντανή εμπειρία πολιτιστικής κληρονομιάς, δίνοντας έμφαση στην κατανόηση του τρόπου ζωής, της κοινωνικής οργάνωσης και της δημιουργικότητας του κυπριακού λαού.
Η Γεροσκήπου, όπου βρίσκεται το μουσείο, φέρει το όνομά της από τις λέξεις «Ιερός Κήπος»∙ σύμφωνα με την παράδοση, η περιοχή συνδεόταν με τους ιερούς κήπους της θεάς Αφροδίτης. Έτσι, η τοποθεσία δεν είναι τυχαία: ενώνει το μύθο με την ιστορική μνήμη, αναδεικνύοντας την πολιτιστική συνέχεια από την αρχαιότητα μέχρι τη νεότερη εποχή.